Filmrecensie: Atlantique | Atlantics (2019); Cannes Film Festival | Regisseur: Mati Diop

Atlantique

In regard to all pictures and trailer footage. All Rights Reserved to the rightful owners. Film stills and trailer provided by FDN. 2019.

Beoordeling: ⭐⭐⭐⭐⭐ – 5/5.
Auteur: Feargal Agard | Duur: 104 min. | Regisseur: Mati Diop | Jaar: 2019.

Volg HoFA op Facebook | Twitter | Instagram | Tumblr | De Filmkrant | PayPal

Atlantique (2019) is een mysterieus wonderlijke film die het coming of age-verhaal vertelt van een jonge vrouw wiens verlangen het is om haar hart te volgen en te kiezen voor de vrijheid om haar eigen beslissingen te maken en haar onafhankelijkheid te nemen. Maar ook het verhaal over hoe oneerlijk de wereld kan zijn als het gaat om corruptie onder de rijken die mensen uitbuiten die er alles aan moeten doen om rond te komen.




Synopsis

Atlantique vindt plaats in een buitenwijk van Dakar, Senegal, in een strandgebied langs de Atlantische kust. Hoewel de film begint met het personage Souleiman (Ibrahima Traoré), gaat het verhaal grotendeels over het hoofdpersonage Ada (Mame Bineta Sane). Ada en Souleiman zijn allebei verliefd op elkaar, maar hun liefde moet geheim blijven omdat Ada’s familie haar uithuwelijkt aan haar rijke echtgenoot, Omar (Babacar Sylla). Omdat Souleiman, die als bouwvakker werkt, al enkele maanden zijn salaris niet heeft ontvangen, besluit hij zich bij een groep van zijn collega’s aan te sluiten om de Atlantische Oceaan over te steken naar Spanje, in de hoop op een betere toekomst. Ada wordt dan geconfronteerd met de opgelegde plicht om met Omar te trouwen. Maar haar leven staat op het punt een andere wending te nemen wanneer, naast haar verdriet, er een mysterieuze brand in Omar’s huis op haar huwelijksnacht uitbreekt. Dit wordt gevolgd door een onverklaarbare koorts die zich onder haar vriendinnen verspreidt en het is aan de jonge politieagent, Issa (Amadou Mbow), om de mysterieuze brand te onderzoeken. Zal hij de waarheid ontdekken en achterhalen wie de brand heeft aangestoken? Of zal hij falen omdat de waarheid verder gaat dan zijn capaciteiten tot in het abnormale?

Mati Diop

Atlantique is geschreven door de Frans-Senegalese Mati Diop en Olivier Demangel en geregisseerd door Mati Diop. De film, het speelfilmdebuut van Diop, ging in première en won de Grand Prix | Palme d’Or op het Cannes Fimfestival 2019. Daarnaast werd het ook geselecteerd als de Senegalese inzending voor de Beste Internationale Speelfilm bij de 92e editie van de Academy Awards. De prestatie van Mati Diop is er een om te vieren. Niet alleen omdat ze talent heeft, wat haar mooie korte films Big in Vietnam (2012) en Liberian Boy (2015) al bewezen hebben, maar ook omdat ze de eerste zwarte vrouwelijke filmregisseur is die zo’n prestigieuze prijs heeft gewonnen op het Festival de Cannes. Gefeliciteerd! Mati Diop is geboren in Parijs, Frankrijk en komt uit een artistieke Senegalese familie. Haar vader, Wasis Diop, is muzikant, haar moeder Christine Brossard is kunstkoper en ze is zelfs het nichtje van Djibril Diop Mambéty, die een prominente filmmaker uit Senegal is.




De thema’s en plotten van Atlantique

Thematisch behandelt de film een terugkerend thema, die van eerste liefdes, volwassen worden en gewoon loslaten. Omdat de film een liefdesverhaal betreft met de eerste man van wie ze ooit heeft gehouden. De film toont haar in gelijkenis met de ‘archetypische dame’ in afwachting van de terugkeer van haar ‘echtgenoot’ aan zee. Het laat zien hoe ze met de realiteit omgaat en zich klaarmaakt om door haar ouders te worden uitgehuwelijkt en uiteindelijk haar ware liefde loslaat die mogelijk niet meer terugkomt. Omdat de reis over de Atlantische Oceaan verreweg gevaarlijk is.

We zijn getuige van de klassenverschillen in een land waar voor de meeste vrouwen de enige hoop op financiële stabiliteit het huwelijk is met een rijke echtgenoot. We krijgen een kijkje in het leven van mensen die niet alleen ervoor kiezen om te migreren, maar ook de reden waarom ze hun leven riskeren om naar Europa te migreren. Wat grotendeels te maken heeft met werkloosheid, lage, maar ook helemaal geen lonen. Aangezien het voor een rijk en machtig persoon gemakkelijk is om mensen uit te buiten. Terwijl ze dringend geld nodig hebben om te overleven en voor hun gezinnen te zorgen. Tegelijkertijd probeert het verhaal van de film deze rijke uitbuiters een spiegel voor te houden om hen te confronteren met de effecten van hun acties en hen daarvoor het betaald te zetten. En dan begint het spookachtige en mysterieuze deel.

De film richt zich ook op familiemoeilijkheden en hun constructies. Aangezien mannen het hoofd van het gezin zijn, wordt aangenomen dat hij het lichaam, de wil, de behoeften, de wensen en de vrijheid van een vrouw in zijn bezit heeft en bepaald. We zien bijvoorbeeld dat Ada op aar maagdelijkheid wordt gecontroleerd, wat te maken heeft met het feit dat ze alleen als maagd kan worden uitgehuwelijkt. Daarnaast zien we hoe gemakkelijk het voor een man is om zijn vrouw de schuld te geven van de opvoeding van hun kinderen, ervan uitgaande dat dit de enige taak van de vrouw is. Dit alles laat zien hoe, veelal, in andere delen van de wereld een vrouw nog steeds flink als een bezit wordt behandeld.

Het meest intrigerende themastuk zit in de achterliggende delen van de film. Door de beelden van de film krijgen we vaak dat prachtige uitzicht op de Atlantische oceaan te zien. Ofwel midden op de dag, ‘s nachts of met het opkomen of ondergaan van de zon. Waar staat deze mooie afbeelding voor? Vraag je je misschien af. Dit beeld komt terug als een herinnering aan Ada’s vriend die de onmogelijke reis over de Atlantische Oceaan naar Spanje maakt, maar het is ook een soort spiegel die de sfeer in de film en het leven van het personages weerspiegelt. Hoewel het op een andere manier ook symbolisch de immense macht kan vertegenwoordigen die de rijken hebben, waar migranten of lagere klassen tegen moeten optrekken om de rijken te trotseren, stabiliteit te bereiken en te overleven in een wereld die net als de wateren van de oceaan, rusteloos is.

Het verhaal is uiteindelijk een volwassenwordingsfilm van een vrouw die verlangt naar zelfredzaamheid en het recht om te kiezen met wie ze wil zijn. Een jonge vrouw die wil werken en haar eigen geld wil verdienen en niet constant te horen krijgen wat ze moet voelen, denken en doen. Ze is in staat om haar eigen beslissingen te nemen. Vooral omdat ze verliefd is op een man die haar, voor de korte tijd dat we ze samen hebben gezien, met respect heeft behandeld. Wat een contrasterende vergelijking is met Omar die, hoewel hij het moderne leven leid, zich aan traditie houdt en zich alleen richt op de materiële aspecten van het leven.




Perfecte cinematisch dromerige beelden

Op cinematografisch gebied kan de film worden gezien als een speelfilm met prachtige beelden die een bepaalde documentaire en Cinema Verité-sfeer geven. Dit betekent dat de afbeeldingen een authentieke weergave van de wereld weergeven waarin de hoofdpersonages leven. De afbeeldingen kunnen korrelig en diffuus zijn en een warme toon dragen die past bij het feit dat het plaatsvindt in een warm land, dicht bij de woestijn en de hitte moet zeker een stoffige of smoezelige lucht veroorzaken. De meeste beelden komen dromerig en wazig over, wat een visuele ervaring creëert die een lust voor het oog is. Omdat het een toon creëert die niet alleen netjes en schoon is, maar dat leeft, alsof je in dezelfde omgeving staat. Het geluid en de muziek dienen het verhaal op een zeer ontroerende manier. Soms kan het eng, onheilspellend, dromerig, mysterieus en perfect en apart zijn.

Conclusie

Atlantique is een absolute aanrader. Zeker als je geïnteresseerd bent in Afrikaanse liefdesverhalen en mysterieuze themafilms, maar ook voor iedereen die gewoon iets anders wil zien dan reguliere (Europese) arthouse films. Als je niet gewend bent aan buitenlandse niet-Europese gecentreerde arthouse-films. Stap dan alsjeblieft uit je ‘comfortzone’ en laat deze film je betoveren met zijn prachtige beelden en verhaal. De griezelige delen van de film zijn niets om bang voor te zijn, omdat ze plezierige artistieke en mystieke kenmerken van de film zijn.

De film wordt op 13 februari 2020 in Nederland uitgebracht.

Genre: Drama, Mysterie | Talen: Wolof, Frans, Engels, Arabisch | Nederlandse Distributeur: Cinéart.

In regard to all pictures and trailer footage. All Rights Reserved to the rightful owners. Film stills and trailer provided by FDN.

Click here to sign up for the HoFA newsletter!

Don’t forget to follow Humans of Film Amsterdam on social media: Facebook | Twitter | Instagram | Tumblr | Google+ | Linkedin | De Filmkrant | PayPal